The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (franchise)

Samenvatting

Centraal staat de geplaagde Engelsman Arthur Dent. Hij raakt op één en dezelfde dag niet alleen zijn geliefde huisje op het platteland kwijt, maar ook nog eens zijn hele planeet. De aarde wordt namelijk plotseling vernietigd door de buitenaardse Vogons. Dit om plaats te maken voor een nieuwe hyperspace snelweg.

Gelukkig overleeft Arthur dit incident met behulp van zijn goede vriend Ford Prefect, die onthult ook van buitenaardse afkomst te zijn. Ford is één van de reizende schrijvers van het Transgalactisch Liftershandboek. Dit is een handige gids die informatie geeft over alle planeten en levensvormen in het universum en die de lezer op het hart drukt vooral niet in paniek te raken, ongeacht de situatie.

Vervolgens begint een doldwaze zwerftocht door de tijd en ruimte. Arthur en Ford komen terecht op het ruimteschip 'Heart of Gold', dat onlangs werd gestolen door Zaphod Beeblebrox (de extreem onverantwoordelijke president van het universum). Andere bemanningsleden zijn Marvin (de eeuwig depressieve robot) en Tricia McMillan (die ook van de aarde afkomstig is en zichzelf nu Trillian noemt). Samen beleven ze de meest idiote avonturen.

Algemeen

The Hitchhiker's Guide to the Galaxy is een komische en vaak absurde sciencefiction reeks, in de jaren 70 ontsproten uit het brein van de Britse auteur Douglas Adams (1952-2001).

Hieruit ontstond een mediafranchise bestaande uit o.a. een boekenreeks (in het Nederlands uitgebracht als Het Transgalactisch Liftershandboek), een tv-serie, meerdere hoorspelen en een bioscoopfilm.

Opvallend is dat het verhaal in iedere incarnatie steeds weer een beetje anders is. De hoofdlijnen blijven gelijk, maar de details spreken elkaar vaak tegen. Douglas Adams grapte ooit dat de reeks inmiddels zo complex was geworden, dat hij zelf ook wel eens moeite had om het allemaal goed uit te leggen.

The Hitchhiker's Guide to the Galaxy zal niet ieders 'cup of tea' zijn. Hou je echter van droge, absurde en/of Britse humor, dan is deze reeks zeker een aanrader.

Oorsprong

Douglas Adams kreeg in 1977 van de BBC het verzoek om een nieuw komisch sciencefiction hoorspel te schrijven. Hieruit ontstond in eerste instantie een verhaal over de vernietiging van de aarde. De titel The Hitchhiker's Guide to the Galaxy bedacht Adams naar eigen zeggen al jaren eerder, tijdens een budget vakantie in Oostenrijk. Hij had destijds een reisgids voor lifters bij zich: de Hitchhiker's Guide to Europe.

Adams lag 's avonds een keer dronken in het gras naar de sterren te staren en bedacht zich dat iemand eigenlijk een reisgids voor het hele universum zou moeten schrijven. Hierna viel Adams prompt in slaap en vergat dit idee, totdat hij jaren later aan het script bezig was voor het hoorspel.

Bij het uitwerken van het verhaal voor de eerste aflevering - waarin de aarde moest wijken voor een nieuwe hyperspace snelweg – kreeg Adams de ingeving om een buitenaards karakter toe te voegen. Dit personage zou de luisteraar dan exact kunnen vertellen wat er ging gebeuren. Adams noemde hem Ford Prefect. De alien in het verhaal gebruikt deze naam omdat hij per ongeluk denkt dat auto’s de dominante levensvorm zijn op aarde.

Dit laatste was gebaseerd op Adams eigen ervaringen toen hij door Europa liftte: veel zogenaamde adviezen, die gebaseerd waren op vage reiservaringen van anderen, bleken foutieve of verouderde informatie te bevatten. Het was deze gedachte die Adams weer aan The Hitchhikers Guide to the Galaxy deed herinneren. Eenmaal geïnspireerd, besloot hij het hele hoorspel aan dit gegeven te wijden. Ford werd gepromoveerd tot een reizende journalist, die werkte voor een intergalactische reisgids.

Hoorspelen, boeken en tv-serie

Het hoorspel ging in 1978 in première op BBC Radio 4. Een tweede reeks verhalen werd in 1980 uitgezonden. De afleveringen werden hierna nog meerdere malen herhaald, niet alleen in Groot-Brittannië, maar bijvoorbeeld ook in de VS en Canada. Later volgden (her)uitgaven op lp, cassette en ook op cd. Dit zorgde ervoor dat het oorspronkelijke hoorspel tot op heden nog steeds enige populariteit geniet.

Kort nadat het eerste hoorspel op de radio was uitgezonden, werd Douglas Adams benaderd door een uitgever om een boek te schrijven. Het eerste deel werd meteen een bestseller. Dit was het begin van een boekenreeks, die tussen 1979 en 1992 werd uitgebracht. De boeken wijken overigens wel iets af van het eerdere hoorspel.

Na het succes van het hoorspel en de boekenreeks kon een tv-serie natuurlijk niet uitblijven. Begin 1981 werd door BBC2 een miniserie uitgezonden. De scripts werden geschreven door Adams zelf. Bijna alle acteurs in de tv-versie hadden eerder ook al aan het hoorspel meegedaan. Hoewel de tv-reeks destijds heel populair was, kwam er nooit een tweede seizoen. De reden hiervoor zouden productieproblemen zijn geweest. Zo had men slechts de beschikking over een zeer beperkt budget. Het bleef uiteindelijk bij slechts zes afleveringen.

De tv-serie is tegenwoordig op dvd verkrijgbaar. Als extra’s zijn o.a. een Making of beschikbaar. Vanuit het huidige perspectief valt vooral de minimale opzet van de serie op. (Zo is Zaphods tweede hoofd gewoon een prothese op de schouder van de acteur.) De decors zijn zeer basic. Ook de beeldkwaliteit doet inmiddels zeer jaren '80 aan, compleet met de bijbehorende fuzzy look. In vergelijking met de latere bioscoopfilm besteedt de tv-serie echter wel meer tijd aan de Hitchhiker's Guide zelf. Vele animaties vertolken de grappige en soms bizarre artikelen uit de Guide.

In 2004 en 2005 werd door BBC Radio 4 nog een tweede hoorspel uitgezonden. Later volgde een uitgave op cd. Een groot deel van de acteurs die hun stem verleenden aan dit project, hadden eerder ook al meegewerkt aan de tv-serie en het allereerste hoorspel uit 1978-1980. Het verhaal was dit keer gebaseerd op het derde, vierde en vijfde deel uit de Hitchhiker's boekenreeks. (Het hoorspel uit 1978-1980 ging vooral over de gebeurtenissen die later in het eerste en tweede boek werden gepubliceerd.)

Tot slot werd er in 2005 nog een bioscoopfilm gemaakt. Hiervoor werd een nieuwe (deels Amerikaanse) cast ingehuurd.

Links

Bioscoopfilm (2005)

Al in 1980 had Douglas Adams plannen voor een bioscoop verfilming. Toch duurde het uiteindelijk meer dan 20 jaar voordat dit idee ook daadwerkelijk kon worden gerealiseerd. Adams heeft het eindresultaat zelf helaas niet meer mee kunnen maken: hij stierf in 2001.

In 1982 kocht filmstudio Columbia Pictures de filmrechten. In de daaropvolgende 10 jaar toonden meerdere regisseurs interesse, maar het project kwam iedere keer om uiteenlopende redenen niet van de grond.

In 1992 kocht Adams daarom de rechten terug voor een bedrag van $350.000. Hoewel een film op dat moment verder weg leek dan ooit, gaf Adams in verschillende interviews aan dat hij de moed nog niet had opgegeven.

Na lange onderhandelingen werden de filmrechten in 1998 opnieuw verkocht, nu aan Disney. Deze studio gaf een jaar later groen licht voor de start van de productie, maar ook dit keer ging het mis. Er was o.a. onenigheid over het budget. Het project kwam alweer stil te liggen.

Douglas sterft: wat nu?

In mei 2001 stierf Douglas Adams onverwacht aan een hartaanval. Alle hoop op een film leek hiermee in één klap te zijn vervlogen. Toch is het juist de dood van Adams geweest die ervoor zorgde dat de film alsnog werd gemaakt. Een aantal schrijvers en producenten, goede vrienden van Adams, raakten er na de dood van hun kameraad namelijk van overtuigd dat de film hoe dan ook gemaakt moest worden, als eerbetoon aan Adams. Samen slaagden zij erin om het project weer vlot te trekken.

Adams had tot zijn dood aan het script voor de film gewerkt. Scenarioschrijver Karey Kirkpatrick werd ingehuurd om dit script af te werken. De opnamen vonden vervolgens plaats in 2004.

Missie volbracht!

In april 2005 was het eindelijk zo ver: de Hitchhiker's Guide to the Galaxy film ging in première.

In de film is alleen het eerste boek verwerkt. In het verhaal komen wel enkele nieuwe elementen voor. Zo staat de beginnende verliefdheid tussen Tricia en Arthur dit keer op de voorgrond. Ook spelen de Vogons een veel grotere rol dan in de eerdere versies. Verder wordt Humma Kavula geïntroduceerd, leider van een maffe cultus die gelooft dat het universum ontstond als een klodder snot.

De film is onder fans uiteindelijk de meest controversiële incarnatie van de hele franchise geworden. Velen vonden de film prachtig, maar niet iedereen was tevreden. Sommige fans waren niet blij met de veranderingen die in het verhaal waren aangebracht. De makers voelden zich echter gesteund door Douglas Adams. Alle nieuwe plotelementen waren immers direct afkomstig uit het door hem geschreven script. Adams was namelijk van mening geweest dat het verhaal zich steeds moest blijven vernieuwen.

Verder waren er ook een aantal fans ontevreden dat de acteurs uit het hoorspel en de tv-serie in de film waren vervangen door een jongere, deels Amerikaanse cast. Adams zelf liet kort voor zijn dood weten hier geen enkel probleem mee te hebben. Wat hem betreft moest alleen Arthur Dent een echte Engelsman blijven.

"Other members of the original cast are now, sadly, too old to appear as the original characters. [...] In fact, my ideal cast would be very international. [...] When it comes down to it, my principle is this - Arthur should be British. The rest of the cast should be decided purely on merit and not on nationality."

Oorspronkelijk hadden de makers plannen voor een filmreeks. Het is echter bij deze ene film gebleven. Het project bracht wereldwijd zo’n $104 miljoen op, een mager succes. Het filmbudget werd weliswaar ruimschoots terugverdiend, maar de makers hadden op veel meer gehoopt. De opbrengst was simpelweg niet genoeg om een vervolg te rechtvaardigen.

Specificaties

Regisseur: Garth Jennings
Schrijvers: Douglas Adams &
Karey Kirkpatrick
Duur: 110 min.
Première: 28 april 2005

Cast

Martin Freemen (Arthur Dent)
Mos Def (Ford Prefect)
Sam Rockwell (Zaphod Beeblebrox)
Zooy Deschanel (Trillian)
Alan Rickman (Marvin - stem)
Stephen Fry (The Guide - stem)
Bill Nighy (Slartibartfast)
John Malkovich (Humma Kavula)

Towel Day

Douglas Adams heeft met zijn Hitchhiker's Guide to the Galaxy een onuitwisbare indruk achtergelaten. De reeks is het ultieme bewijs dat sciencefiction niet altijd serieus of logisch hoeft te zijn.

Het mooie is dat de Hitchhiker's Guide, ook zonder Adams, nog altijd voort leeft. Het boek And Another Thing en de film kwamen bijvoorbeeld pas na zijn dood tot stand.

Bovendien wordt de auteur jaarlijks herdacht op 25 mei, de internationale Towel Day (handdoek dag). Deze dag werd op 25 mei 2001, twee weken na zijn dood, voor het eerst georganiseerd als eerbetoon aan de man en zijn boeken.

Sindsdien wordt Towel Day jaarlijks gehouden en heeft het fenomeen zich verspreid over de hele wereld. Ook in Nederland en België wordt Towel Day sinds enkele jaren 'gevierd'.

Waarom een handdoek dag? Volgens de Hitchhiker's Guide is een handdoek namelijk het belangrijkste hulpmiddel voor intergalactische lifters. Het is een veelzijdig voorwerp waarmee je echt van alles kunt.

En dus dragen fans op 25 mei overal een handdoek bij zich. Een mooier gebaar kunnen we niet bedenken!

5 1 1 1 1 1 5.00 (1 stem)
    Tags:
  • humor
  • robots
  • verfilming