SF series.nl
We
science fiction
Facebook
Twitter
RSS

Quatermass (franchise)

Van oorsprong Britse franchise, binnenkort ook als remake op de Amerikaanse tv.

Het verhaal

Centraal staan de belevenissen van de wetenschapper Professor Bernard Quatermass. Ergens in de nabije toekomst staat hij aan het hoofd van het Britse ruimtevaart programma. Hierdoor krijgt hij regelmatig te maken met allerlei duistere buitenaardse krachten, die de mensheid willen vernietigen. Uiteraard kan alleen Quatermass de aliens tegenhouden.

Er werden meerdere films en series over Quatermass gemaakt. In iedere incarnatie van het verhaal verschillen de details; de grote lijnen zijn echter steeds hetzelfde.

Oorsprong

Het personage Quatermass werd in 1953 bedacht door Nigel Kneale. Hij werd door de BBC ingehuurd om het scenario te schrijven voor een nieuwe miniserie: The Quatermass Experiment. Alle zes afleveringen werden in de zomer van 1953 live op televisie uitgezonden, destijds nog in zwart-wit.

Het verhaal begint met de eerste bemande ruimtereis. Wanneer het ruimteschip terugkeert naar de aarde, blijkt er ook een gevaarlijke buitenaardse entiteit aan boord te zijn. Professor Quatermass moet hierna de mensheid proberen te redden.

Het programma werd erg positief ontvangen, zowel door de kijkers alsook door de recensenten. Een vervolg kon daarom niet uitblijven. Uiteindelijk ontstond hieruit een mediafranchise met allerlei films en tv-series. Opvallend is dat voor ieder nieuw project steeds weer een andere hoofdrolspeler werd ingehuurd. Alle verhalen werden ook als boek gepubliceerd.

De films

De eerste bioscoopfilm werd al in 1955 uitgebracht: The Quatermass Xperiment. Het ging om een verfilming van de tv-serie. De ontknoping van het verhaal was echter anders.

Quatermass 2 kwam vervolgens uit in 1957. In dit verhaal krijgt Quatermass te maken met een nieuwe buitenaardse dreiging tegen de mensheid. Een derde film volgde in 1967: Quatermass and the Pit. Er waren hierna ook plannen voor een vierde film, maar deze werden nooit gerealiseerd.

Overigens was Kneale niet erg blij met de films. Hij had weinig inspraak op deze producties en was ontevreden met alle veranderingen in de verhalen. Ook bevielen hem de hoofdrolspelers niet. Desondanks waren de films erg succesvol.

Tv-series en hoorspel

Ondertussen werden er door Kneale en de BBC nog meerdere tv-series gemaakt, die allemaal een vervolg vormden op de eerste serie uit 1953. De tweede miniserie heette simpelweg Quatermass II en was in het najaar van 1955 te zien. Een derde reeks, Quatermass and the Pit, werd in de winter van 1958-1959 uitgezonden. (De eerder genoemde films waren losjes gebaseerd op deze miniseries.)

Na drie series bleek de BBC geen zin meer te hebben in een vervolg, omdat ze de productiekosten veel te hoog vonden. Hierna verhuisde de reeks naar de commerciële concurrent ITV, waar in 1979 Quatermass IV werd uitgezonden. (Deze afleveringen werden later opnieuw gemonteerd tot een film voor de buitenlandse markt, genaamd The Quatermass Conclusion.)

Het succes van de vierde serie (en de film) viel echter tegen. Na deze tegenvaller had Kneale geen interesse meer om verdere afleveringen te maken, hoewel hij jaren later toch weer van gedachten veranderde. Begin 1996 werd door BBC Radio 3 namelijk nog een hoorspel uitgezonden (en later ook op cd uitgebracht). In The Quatermass Memoirs is Quatermass een oude man, die terugblikt op zijn leven. Dit was het laatste Quatermass project van Kneale zelf.

Tegenwoordig wordt Nigel Kneale in Groot-Brittannië geroemd als één van de beste SF scenaristen. Hij overleed weliswaar in 2006, maar zijn creatie heeft een blijvende impact gehad op het Britse tv-landschap. Zo wordt Professor Quatermass gezien als één van de eerste echte Britse tv-helden. Hij verslaat zijn tegenstanders bijvoorbeeld door gebruik te maken van wetenschap, in een periode waarin Amerikaanse SF helden hun vijanden vooral te lijf gingen met veel geweld.

Remakes

In 2005 produceerde de BBC een remake van The Quatermass Experiment. Geheel in de traditie van de originele miniserie werd de moderne versie live op televisie uitgezonden. Castleden waren o.a. David Tennant (Doctor Who) en Mark Gatiss (Sherlock). Deze remake werd later ook op dvd uitgebracht.

Tot slot kunnen we binnenkort opnieuw een remake verwachten. Dit project werd in mei 2016 aangekondigd door BBC America. De première datum is echter nog onbekend.

Blu-ray en dvd

In Groot-Brittannië (Regio 2 import) zijn alle miniseries, films en de remake uit 2005 op dvd uitgebracht. De films zijn verder ook op Blu-ray verkrijgbaar. Overigens is de eerste miniserie helaas niet meer compleet. Vier (van de zes) afleveringen zijn verloren gegaan, omdat de BBC in 1953 nog weinig interesse had om opnames van live uitzendingen voor het nageslacht te bewaren.

Links